امروز سه شنبه 4 تير 1398   مصادف با 20 شوال 1440   مطابق با (25/6/2019)
ورود اعضاء
  نام مدیـــر:
  کلمه عبور:
 
نگاهی به هلال رمضان و شوال سال 98

به نام خداوند جان و خرد

 

در غروب روز  15 اردیبهشت پارامترهای هلال ماه نسبتا ضعیف بود و در رده هلالهای سخت جای داشت  این هلال از دو پارامتر ضعیف رنج میبرد ارتفاع نسبتا کم در زمان غروب خورشید و بخش درخشان کم  ماه (  67 صدم درصد ) این دو پارامتر مهم برای راصدین هلال ماه افقی عاری از الودگی و نیز داشتن ابزار قوی را طلب میکرد. معمولا بیش از 50 درصد رصدگران از رویت این هلال با شرایطی که به ان اشاره شد محروم میشوند  به دلیل دو پارامتر ضعیف هلال و افقی نا مناسب.

 گروههای متعددی برای رصد هلال رمضان اقدام کردند ، متاسفانه شرایط نامساعد جوی در پهنه ایران باعث شد تا در غروب 29 ماه شعبان موفق به رویت هلال نشوند هرچند احتمال رویت همانطور که گفته شد دور از دسترس نبود.

ارتفاع این هلال در تهران حدود 4 درجه و33 دقیقه قوسی در زمان غروب خورشید  و فاز ان 67 صدم درصد بود، به طور متوسط هر 24 ساعت حدود 12 درجه ( بستگی به قرار داشتن  اوج یا حضیض بودن ماه ) جدایی زاویه ای ماه نسبت به روز قبل افزایش پیدا میکند ، در نتیجه در غروب روز 16 ارذیبهشت  هلال ماه با درخشندگی زیاد و ارتفاعی بالا دیده شد ، حال دو سوال مطرح میشود.

  1. ایا هلال ماه رامیتوانستیم در شب قبل نیز رویت کنیم ؟

بله اما به علت نداشتن شرایط جوی مناسب رصدگران نتوانستند انرا رویت کنند .

  1. ایا هلال شب بعد دوشبه بود ؟
  2. جواب ان نیز مثبت است ، منتها شب قبل به سختی میتوانستیم با ابزار بسیار قوی در شرایط مناسب رصدی هلال ماه را رویت کنیم، و اگر ملاک با چشم غیر مسلح باشد شب بعد هلال ماه هرگز دوشبه نخواهد بود.
  3.  گاها می بینیم صحبت از مطوق بودن هلال ماه در اثبات اینکه هلال ماه شب قبل میتوانسته قابل رویت باشد در صورتی که مطوق بودن هلال به هیچ عنوان دال بر دوشبه بودن هلال نیست و از نظر علمی رد شده است.
  4.  

رجوع شود به هلال جمادی الثانیه 1437 هلال ماه با ارتفاع  .18.5 درجه از افق در غروب خورشید و با فاز 3.5 درصد در تهران رویت شد و در مناطق جنوبی ارتفاع این هلال از مرز 19 درجه نیز میگذشت در صورتی که شب قبل با ابزار نیز قابل رویت نبود و هلال ماه مطوق بود .

نگارنده معتقد است نظر شورای تقویم در 29 روزه بودن هلال ماه شعبان درست بوده هرچند در بعضی از هلالها نقدی بران شورا وارد است، اما به علت عدم رویت هلال ( در بالا به ان اشاره شد ) در غروب 29 ماه شعبان حاکم شرع شرعا درست عمل کرده و به ایشان رویت هلال ماه رمضان اثبات نشد لذا یکروز دیرتر ماه رمضان اغاز گردید.

سوالی که برای خوانندگان مطرح میشود این است ایا در پایان ماه مبارک رمضان تغییری حاصل میگردد ؟

جواب منفی است در غروب روز سه شنبه 14 خرداد ماه هلال ماه در پهنه ایران به راحتی با چشم غیر مسلح قابل رویت و فردای انروز اول ماه شوال خواهد بود.

مطلب دیگری که به نظر میرسد چند سطری راجع به ان توضیح داده شود این است که چرا ماه در شب سیزدهم ماه قمری و اگر دقیق تر بگویم ساعت 1.42 دقیقه بامداد سیزدهم طبق تغییر در تقویم به بدر یا همان ماه کامل رسید در صورتی که در اذهان عمومی اینطور جا افتاده ماه در شب سیزدهم یا در نهایت در روز چهارده کامل خواهد شد .

از نظر نجومی این حرف مبنای علمی ندارد و نمی توان انرا پذیرفت ، محاسبات نجومی نظری خلاف این را اثبات میکند که در ادامه اشاره ای به ان خواهم داشت .

میدانیم که هر گاه جرم کوچکتر به دور جرم بزرگتر در گردش باشد حرکت ان کند میشود ( قانون دوم یوهان کپلر ) لذا زمانی که ماه در اوج قرار دارد دیرتر از خورشید فاصله میگیرد و حرکت ان کند و در حضیض مداری سرعت فاصله گرفتن ماه از خورشید بیشتر یا به عبارتی حرکت ان تند میشود.

 

ماه بدررمضان امسال

در زمان مقارنه ماه در فاصله 388000 کیلومتری زمین قرار داشت و هر روز که از ماه نو میگذشت فاصله ان تا زمین کمتر می شد به طوری که بعد از 170 ساعت و 21 دقیقه معادل 7 شبانه روز و دو ساعت به تربیع اول می رسید زمان تربیع اول طبق تقویم  بامداد روز هفتم ساعت 4.28 دقیقه و با توجه به تغییر تقویم در بامداد ششم رمضان ماه در فاصله  370000کیلومتری از زمین قرار داشت .

 بعد از تربیع اول سه روز متوالی ماه در فاصله حدود 369000 کیلومتری از زمین ثابت می ماند و در روزهای بعد خیلی جزیی  از زمین فاصله گرفته بطوری که ازبامداد روزدهم ماه تا بدر کامل ( ساعت42 دقیقه بامداد روز سیزده و بامداد چهاردهم طبق تقویم ) حوالی 370000 کیلومتر ثابت می ماند و بعد از ان ماه به تدریج از زمین دور شده و در شامگاه 21 رمضان ساعت 20.26 دقیقه طبق تقویم ودر شامگاه 20 رمضان طبق تغییر به تربیع دوم می رسید.

 با توجه به توضیحات داده شده هلال ماه رمضان از زمان مقارنه تا تربیع اول و از تربیع اول تا ماه کامل در فاصله بین اوج و حضیض و کمی متمایل به حضیض و بعد ان به تدریج به سمت اوج مداری تا تربیع دوم و سپس به سمت حضیض تا لحظه مقارنه نتیجه :

طبق قانون دوم کپلرماه از زمان مقارنه تا بدر زودتر از خورشید فاصله گرفته و طبیعتا زودتر به ماه کامل رسید ، پس نتیجه می گیریم الزامی برای اینکه ماه حتما در شب چهاردهم کامل شود نیست .

مثالی دیگر:

 نگارنده در 31 ژانویه 1995 حدود24 سال قبل هلال رمضان 1415 برابر با 11 بهمن 1373 را رویت کردم  این هلال در زمان مقارنه  371000 کیلومتر از زمین فاصله داشت به تدریج در روزهای بعد فاصله ماه از زمین به تدریج بیشتر شد و در زمان تربیع اول به فاصله اوج مداری خود 403000 کیلومتری رسید و سه روز در همان شرایط ماندگار شد( نکته مهم ) واز روز یازدهم که در فاصله 404000 کیلومتری از زمین قرار داشت به تدریج فاصله ان از زمین کم شده تا در ساعت 15.44 عصر رور پانزدهم  به بدر یا ماه کامل رسید در ان زمان ماه در فاصله 384700 کیلومتری زمین قرار داشت.

در مثال اول ماه هرگز از مقارنه تا ماه کامل به اوج مداری خود نرسید ودر مثال دوم چند روزی را مهمان اوج مداری خود قرار داشت همین موضوع باعث شد دو ماه یکی 12 روزو دیگری 15 روز زمان صرف کند تا به ماه کامل برسد.

چند مثال در ارتباط با تشکیل تربیع اول.

در تاریخ 15 مارس 2016 هلال ماه جمادی الثانیه 1437تربیع اول در پنجمین روز ساعت 20.19 و همچنین 7 اگوست 2019 ساعت20.47 .

در تاریخ 24 سپتامبر سال 2001 هلال ماه جمادی الثانیه تربیع اول در ششمین روزساعت 12.46 و همچنین10 جون 2019 ساعت 9.15 و یا 14 اوریل 2016 ساعت 7.15

در تاریخ 26 دسامبر 2017 تربیع دوم در هفتمین روز

در تاریخ 14 نوامبر 1991 تربیع اول در هشتمین روز

 

نتیجه : بعد از مقارنه حدود 17 درصد ماه در تاریخ پنجم وهشتم و 83 درصد در تاریخ ششم و هفتم  به تربیع اول خواهد رسیدو برای ماه کامل 12 درصد روز 12 و 15 و 88 درصد در روز 13 و 14 ماه کامل خواهد شد.

در بررسی دقیق تر به این نتیجه میرسیم تربیع اول در هفتم ماه قمری ، ماه کامل چهاردهم و در تربیع دوم در بیست و یکمین روزاتفاق میافتد.

لذا با توضیحاتی که داده شد الزامی ندارد همیشه ماه در شب چهارده به بدر یا ماه کامل برسد.

 

وضعیت هلال ماه شوال 1440.

در شامگاه 14خرداد مطابق با سوم ماه جون 2019 هلال ماه شوال فقط در غربی ترین نقاط خاک کشورایالات متحده امریکا و مکزیک با ابزار قوی قابل رویت میباشد، بدیهی است ایران و سایر کشورهای جهان به جز منطقه ای که نام برده شد از رویت هلال ماه با قویترین ابزار نیز رویت نخواهند کرد و در روز بعد در ایران و اکثر نقاط جهان هلال ماه قابل رویت خواهد بود.

نقشه رویت هلال ماه شوال طبق معیار فاز و ارتفاع

 ( معیار نگارنده )

سید محسن قاضی میرسعید.

پژوهشگر هلال ماه

 

1